Miejsce spotkań ludzi tworzących nowoczesną samorządność w Polsce

Poniedziałek, 30 marca 2026

09:00 – 09:30 – Panel otwierający konferencję: „Samorządy XXI wieku – między innowacją a kryzysem”

Moderator: Artur Borkowski – Burmistrz Miasta i Gminy Serock
Jan Grabiec – Minister Członek Rady Ministrów
Bożena Żelazowska – Generalny Konserwator Zabytków
Anna Brzezińska – Członek Zarządu Woj. Mazowieckiego

Panel otwierający konferencję poświęcony będzie kluczowym wyzwaniom, przed którymi stoją współczesne samorządy. Dyskusja obejmie m.in. wpływ konfliktów zbrojnych na funkcjonowanie wspólnot lokalnych, rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa oraz dynamiczny rozwój technologii – w tym sztucznej inteligencji.

Spotkanie wyznaczy kierunek dalszych rozmów, stanowiąc wprowadzenie do głównych tematów Forum i przestrzeń do refleksji nad rolą samorządów w szybko zmieniającym się otoczeniu.

09:30 – 10:30 – Panel plenarny: Cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo w samorządzie

Moderator: Maciej Cieśla – Krajowa Izba Gospodarki Cyfrowej

Prelegenci:
dr Jacek Brzozowski – Wojewoda Podlaski
dr Jarosław Margielski – Prezydent Miasta Otwocka
Tomasz Zdzikot – Przewodniczący Rady Fundacji SET
Piotr Guział – Prezes Zarządu LOGiT sp. z o.o.
Arkadiusz Kowalewski – Prezes Zarządu e-Instytucja.pl sp. z o.o.
Piotr Ślęzak – Prezes Zarządu ForProgress Piotr Ślęzak sp.k.

Cyfrowa transformacja urzędów i usług publicznych staje się faktem, ale wraz z nią rosną zagrożenia cybernetyczne. Paneliści – doświadczeni samorządowcy oraz eksperci ds. IT – omówią, jak usprawnić e-administrację (np. usługi online dla mieszkańców) przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa danych. Poruszone zostaną m.in. kwestie ataków hakerskich na infrastrukturę komunalną (np. wodociągi, które notują już nawet kilka tysięcy prób ataków dziennie) oraz roli nowych programów rządowych wspierających cyberbezpieczeństwo JST (takich jak „Cyberbezpieczny Samorząd”. Panel będzie okazją do wymiany dobrych praktyk w zakresie ochrony systemów IT oraz podnoszenia świadomości pracowników samorządowych i mieszkańców.

10:30 – 10:45 – Przerwa kawowa

10:45 – 12:00 – Panel plenarny: Czysta transformacja gospodarki a energia lokalna. Niezależność energetyczna samorządów.

12:00 – 13:00 – Przerwa na lunch

13:00 – 14:30 – EZD RP w sektorze publicznym – wdrożenie i wsparcie użytkowników świadczone przez NASK

13:30 – 14:45 – Panele równoległe (ścieżki tematyczne), blok I:

Ścieżka A:
Finanse JST – wyzwania, perspektywy i innowacje w zarządzaniu budżetem
Stabilne finanse to podstawa działania samorządów. W tej dyskusji włodarze oraz skarbnicy samorządów będą dyskutować o aktualnej sytuacji finansowej JST i sposobach radzenia sobie z bieżącymi wyzwaniami. Omówione zostaną skutki niedawnych zmian prawnych i podatkowych dla budżetów lokalnych – np. ubytki dochodów samorządów oraz mechanizmy częściowej rekompensaty tych strat przez nowe subwencje. Prelegenci przedstawią strategie zwiększania dochodów własnych (np. poprzez lepszą ściągalność opłat lokalnych, inwestycje komunalne) i optymalizacji wydatków. Dyskutowane będą również innowacyjne formy finansowania rozwoju – od emisji obligacji komunalnych po partnerstwo publiczno-prywatne. Nie zabraknie przykładów dobrych praktyk, ale też omówienia barier prawnych i organizacyjnych, z którymi samorządy muszą się mierzyć w obszarze finansów.

Prelegenci:
Stanisław Jastrzębski – Przewodniczący Zarządu Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej, Wójt Gminy Długosiodło
dr Grzegorz Kubalski – Zastępca Dyrektora Biura Związku Powiatów Polskich
Zdzisław Sokal – były prezes zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego
Adam Ciszkowski – Prezes Zarządu Związku Samorządów Polskich
Roman Smogorzewski – Starosta Legionowski

Ścieżka B:
Rewitalizacja, mieszkalnictwo i inwestycje infrastrukturalne: od odnowy przestrzeni do sprawnych dróg i usług publicznych.
Panel o tym, jak JST planują i dowożą inwestycje budowlane, które realnie poprawiają jakość życia: rewitalizacja i przestrzeń publiczna, mieszkalnictwo komunalne/społeczne (TBS/SIM) oraz infrastruktura samorządowa – drogi, chodniki, oświetlenie, wod.-kan., obiekty publiczne. Omówimy modele realizacji (PZP, „zaprojektuj i wybuduj”, PPP), przygotowanie projektów (dokumentacja, ryzyka, harmonogram), koszty utrzymania w cyklu życia oraz źródła finansowania (UE, programy krajowe, instrumenty dłużne, montaż finansowy). W programie krótkie case studies i lista praktyk do wdrożenia przy kolejnych inwestycjach.

14:45 – 15:00 – Przerwa kawowa.

15:30 – 16:00 – Panele równoległe (ścieżki tematyczne), blok II:

Ścieżka A:

Partnerstwa z biznesem: jak skutecznie współpracować z sektorem prywatnym?
Panel odbędzie się w formie otwartej dyskusji samorządowców i przedstawicieli firm, którzy przeanalizują sposoby angażowania biznesu w rozwój lokalny. Omówione zostaną zagadnienia dotyczące przyciągania inwestorów do gminy, tworzenia stref ekonomicznych, wspierania lokalnych przedsiębiorców oraz realizacji inwestycji w formule PPP. Paneliści podzielą się doświadczeniami udanych kooperacji z przedsiębiorcami przy projektach infrastrukturalnych, kulturalnych czy edukacyjnych. Poruszone zostaną także trudności – np. złożone procedury PPP i wciąż niewielka liczba takich projektów w Polsce. Dyskusja wskaże możliwe kierunki przełamywania obaw i barier we współpracy samorządów z biznesem, aby wykorzystać potencjał prywatnego kapitału i know-how dla dobra mieszkańców.

Prelegenci:
Moderator: Antoni Kolek – Główny Ekonomista Związku Rzemiosła Polskiego
Janusz Piechociński – Prezes Zarządu Izby Przemysłowo-Handlowej Polska – Azja, były Minister Gospodarki
Przemysław Cichocki – Związek Miast Polskich
Bogumiła Szklarska – Prezes Zarządu Warszawskiego Banku Spółdzielczego, Przewodnicząca Rady Krajowego Związku Banków Spółdzielczych
Patrycja Mączyńska – Prezes Zarządu Spółdzielni Energetycznych w Karnicach i Michałowicach
Urszula Wyremblewska-Korzyniewska – Korzeniewska – Burmistrz Jarocina

Ścieżka B:
Infrastruktura sportowa w JST: inwestycje dla zdrowia, rekreacji i integracji społecznej.
W tej sesji włodarze samorządów i dyrektorzy jednostek sportowych omówią rozwój lokalnej infrastruktury sportowej – od budowy i modernizacji boisk
i hal gimnastycznych po budowę basenów i stadionów. Panel skupia się na kwestii możliwości samorządów dla efektywnego planowania i finansowania obiektów sportowo-rekreacyjnych służących mieszkańcom. Omówione zostaną programy rządowe i unijne wspierające realizację inwestycji sportowych i rekreacyjnych, jak również możliwości współpracy z klubami sportowymi czy sponsorami prywatnymi. Paneliści podzielą się doświadczeniami z realizacji projektów typu „Orlik”
i kolejnych inicjatyw popularyzujących aktywność fizyczną. Ważnym wątkiem będzie kwestia utrzymania już istniejących obiektów oraz ich maksymalne wykorzystanie – tak, by służyły różnym grupom (dzieciom, młodzieży, seniorom) i integrowały lokalną społeczność. Dyskutanci zwrócą także uwagę na standardy nowoczesnej infrastruktury (np. obiekty przyjazne osobom z niepełnosprawnościami) oraz na organizację wydarzeń sportowych jako czynnik promocji gminy

16:00 –17:00 – Turystyka lokalna jako czynnik rozwoju JST: trendy, strategie i inspiracje. Zapowiedź organizacji Forum Turystyki Lokalnej.

Panel poświęcony będzie kluczowym trendom kształtującym współczesną turystykę w Polsce. Omówione zostanie rosnące znaczenie zjawiska „coolcation”, w ramach którego umiarkowany klimat Polski staje się atutem przyciągającym turystów zagranicznych, zwłaszcza z krajów narażonych na ekstremalne upały.
Dyskusja obejmie również wzrost ruchu turystycznego, w tym rosnącą liczbę gości zagranicznych oraz dynamiczny rozwój turystyki biznesowej, umacniający pozycję Polski na europejskiej mapie wydarzeń MICE. Uczestnicy panelu przeanalizują także zmieniające się zwyczaje podróżnych: krótsze wyjazdy, wybór bliższych destynacji oraz wzrost znaczenia oferty dostępnej cenowo. Istotną część rozmowy stanowić będą nowe preferencje turystów, obejmujące autentyczność, ekologiczne podejście i doświadczenia oparte na lokalności, a także rosnące zainteresowanie turystyką prozdrowotną i wellness. Zwrócona zostanie również uwaga na rozwój turystyki tematycznej i niszowej, która umożliwia regionom tworzenie wyspecjalizowanych, wyróżniających się produktów turystycznych.

Prelegenci:
Moderator: Sylwia Tryc
dr Dariusz Budrowski – Szkoła Główna Mikołaja Kopernika, Prezes PARP w latach 2022-2023
Rafał Jabłoński – Sekretarz Zarządu Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej
dr hab. Marcin Szewczak, prof. KUL – Członek Zarządu Województwa Lubelskiego
dr Dominik Borek – Dyrektor Departamentu Turystyki Ministerstwa Sportu i Turystyki
Edward Trojanowski – Prezes LGD Zalew Zegrzyński

17:00 – Zakończenie obrad (Dzień 1)

Podsumowanie pierwszego dnia konferencji.

19:00 – 21:00 – Uroczysta kolacja i gala wręczenia wyróżnień

Wieczorne spotkanie integracyjne dla uczestników konferencji w formie bankietu. Podczas gali odbędzie się ceremonia wręczenia wyróżnień dla samorządów i liderów lokalnych, którzy osiągnęli wybitne rezultaty (np. innowacyjne projekty, skuteczne zarządzanie czy działania na rzecz społeczności). Gala stanowi okazję do uhonorowania najlepszych praktyk oraz do mniej formalnych rozmów i nawiązania kontaktów między włodarzami JST a przedstawicielami biznesu i instytucji.

Wtorek, 31 marca 2026

09:30 – Powitanie uczestników

09:30 – 10:30 – Panel plenarny: Samorząd w obliczu wojny – doświadczenia z Ukrainy i budowanie lokalnej odporności.

Prelegenci:
Moderator: Jaśmina Nowak – Radio Wnet
Artur Borkowski Burmistrz Miasta i Gminy Serock
Oleh Kuts – Konsul Generalny Ukrainy w Lublinie
Dariusz Drelich – Szkoła Główna Mikołaja Kopernika, Wojewoda Pomorski w latach 2015-2023

Wojna w Ukrainie i związany z nią kryzys humanitarny stały się ogromnym wyzwaniem także dla polskich samorządów. W panelu przedstawiciele samorządów oraz eksperci (m.in. przedstawiciele organizacji pomagających uchodźcom) będą dyskutować o tym, czy władze zdały egzamin w sytuacji nagłego napływu setek tysięcy uchodźców wojennych. Podzielą się doświadczeniami organizowania pomocy kryzysowej – od tworzenia centrów zakwaterowania i punktów recepcyjnych po zapewnienie usług edukacyjnych, opieki zdrowotnej i integracji dla gości z Ukrainy. Paneliści zastanowią się, czego nauczyła nas ta sytuacja oraz jak wzmocnić odporność lokalnych społeczności na wypadek przyszłych kryzysów (nie tylko konfliktów zbrojnych, ale i np. klęsk żywiołowych). Omówiona zostanie rola samorządów w systemie bezpieczeństwa państwa, współpraca z administracją rządową i organizacjami pozarządowymi w czasie kryzysu oraz znaczenie solidarności między regionami. Ważnym tematem będzie też długofalowa perspektywa: integracja uchodźców, wykorzystanie potencjału migracji dla lokalnych społeczności oraz udział polskich samorządów w odbudowie Ukrainy w przyszłości. Panel zostanie zwieńczony dyskusją nad sposobami wykorzystania doświadczeń wojennych do wzmocnienia przygotowania samorządów na inne nieprzewidywalne i wysokokonsekwencyjne zdarzenia — tzw. „czarne łabędzie”.

10:30 – 10:45 – Przerwa kawowa

10:45 – 12:00 – Panel plenarny: Gospodarka odpadami: wyzwania środowiskowe i organizacyjne w samorządach.

Prelegenci:
Krzysztof Gruszczyński – Przewodniczący Rady Programowej Związku Pracodawców Branży Komunalnej
Sławomir Mazurek – Doradca Prezydenta RP
Karol Wójcik – Przewodniczący Rady Programowej Izby Branży Komunalnej
Krzysztof Piasek – ekspert branży odpadowej, były przewodniczący związku międzygminnego
Piotr Świderski – Burmistrz Gminy Różan

Panel poświęcony jest jednemu z najbardziej praktycznych aspektów usług komunalnych – systemowi zbiórki i utylizacji odpadów. Samorządowcy oraz eksperci ds. ochrony środowiska przedyskutują aktualne problemy gospodarki odpadami: rosnące koszty odbioru i zagospodarowania śmieci, wymogi prawne dotyczące recyklingu, a także oczekiwania mieszkańców co do jakości usług. Przedstawione zostaną dane obrazujące skalę wyzwań. Paneliści zastanowią się, jak ograniczać te koszty (np. poprzez wspólne przetargi między gminami czy dofinansowania dla projektów samorządowych z zewnątrz) oraz jak zwiększać efektywność segregacji i redukcji odpadów u źródła. Omówione zostaną także dobre praktyki związane z edukacją ekologiczną mieszkańców, budową nowoczesnych PSZOK-ów, po inwestycje w instalacje przetwarzania odpadów i gospodarkę obiegu zamkniętego. Dyskusja posłuży wypracowaniu rekomendacji: jak sprostać coraz ostrzejszym normom środowiskowym, nie przerzucając całego ciężaru finansowego na mieszkańców.

12:00 – 13:00 – Przerwa na lunch

13:00 – 14:15 – Panele równoległe (ścieżki tematyczne), blok III:

Ścieżka A:
Wspólnota bezpieczeństwa. Ochrona ludności i zarządzanie kryzysowe 2026 – odporny samorząd.
Zintegrowany przegląd najważniejszych elementów przygotowania JST do zagrożeń w latach 2025–2026: od „godziny W” (pierwsze 2–4 godziny i realny podział ról) przez ramy prawno-organizacyjne OC/OOL i rolę CZK, po praktykę ciągłości działania (energia, woda, łączność, medykamenty, żywność) i zarządzanie miejscami schronienia/PPM. Panel scala wątki logistyki i finansowania (źródła ustawowe, zewnętrzne, darowizny), koordynacji ze służbami (PSP/OSP/Policja/WOT), komponent CBRN i cyber (IT/OT/SCADA), a także komunikacji z mieszkańcami (ostrzeżenia, matryce komunikatów, pakiet „72h”) oraz edukacji/szkoleń i ćwiczeń.

Prelegenci:
Moderator: Rafał Jabłoński – Sekretarz Zarządu Mazowieckiej Wspólnoty Samorządowej
Prof. Robert Socha – Akademia WSB
dr hab. prof. UKEN Przemysław Wywiał – Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Agnieszka Zofia Kordalewska – Fundator i Prezes Fundacji Gotowi.org
Radosław Król – Wojewoda Warmińsko-Mazurski

Ścieżka B:
Współpraca europejska miast: partnerstwa zagraniczne i projekty ponad granicami.
W dobie integracji europejskiej nawet mniejsze samorządy angażują się w inicjatywy międzynarodowe. Panel z udziałem włodarzy samorządów partnerskich i reprezentantów organizacji międzynarodowych skupi się na korzyściach płynących ze współpracy transgranicznej. Uczestnicy zaprezentują przykłady partnerstw miast (town twinning) i opowiedzą, jak przekładają się one na wymierne rezultaty – wymianę doświadczeń, realizację wspólnych projektów kulturalnych czy edukacyjnych, a także promocję gospodarczo-turystyczną. Paneliści podzielą się swoimi historiami: od długoletnich relacji z miastami z zachodniej Europy, po nowe inicjatywy w ramach Grupy Wyszehradzkiej czy Trójmorza. Ważnym wątkiem będzie korzystanie z funduszy UE – programów takich jak Erasmus+, Interreg czy Horyzont Europa – które umożliwiają finansowanie projektów miejskich (np. z zakresu ochrony środowiska, transportu, kultury) realizowanych we współpracy międzynarodowej. Dyskusja obejmie także rolę organizacji samorządowych, takich jak Komitet Regionów czy sieci miast (C40, Eurocities), w reprezentowaniu interesów gmin na forum europejskim. Prelegenci przekażą praktyczne wskazówki, jak rozpocząć i utrzymać owocną współpracę zagraniczną, aby czerpać z niej maksymalne korzyści dla lokalnej społeczności.

Prelegenci:
Agnieszka Sygitowicz – Prezes Polsko-Tajwańska Izba Przemysłowo-Handlowa
Lech Kaniuk – seryjny przedsiębiorca, inwestor anioł i autor. Jest założycielem SunRoof
Daniel Janiak – burmistrz Sochaczewa
dr hab. Anna Budzanowska – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
prof. dr Piotr Kosiak – p.o. Dyrektora Instytutu im. Wincentego Witosa

14:15 – 14:30 – Przerwa kawowa

14:30 – 15:30 – Panele równoległe (ścieżki tematyczne), blok IV:

Ścieżka A:
Rewolucja w planowaniu przestrzennym: czy plany ogólne pozwolą wyeliminować przypadki chaosu urbanistycznego i planistycznego?

Proces opracowywania, uzgadniania, konsultowania i uchwalania planów ogólnych stanowi jedno z największych obecnie wyzwań dla jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za ich uchwalenie (zgodnie z zapisami ustawy – do końca czerwca 2026 roku). Podczas panelu uczestnicy dyskusji zastanowią się zarówno nad tym, jak jednostki samorządu terytorialnego wywiązują się z tego obowiązku, jak i nad szansami oraz zagrożeniami związanymi z procesem uchwalania planów ogólnych. Szczególnie istotne będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie o praktykę funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie: czy projekty planów ogólnych są przygotowywane w sposób zachowawczy, czy też służą ukierunkowaniu polityk realizowanych przez samorządy i wyznaczeniu nowych kierunków rozwoju lokalnych społeczności? Uczestnicy panelu zastanowią się także nad możliwymi dalszymi (a więc dotyczącymi spraw niepodjętych w ramach ostatniej nowelizacji) zmianami ustawowymi w tym zakresie, które mogłyby dodatkowo usprawnić proces przygotowywania planów ogólnych, wzmocnić pozytywny wpływ tych dokumentów na funkcjonowanie lokalnych społeczności oraz zwiększyć przejrzystość całego procesu legislacyjnego.

Prelegenci:
Moderator: Tomasz Herbich – Radny Miast Stołecznego Warszawy
Grzegorz Benedykciński – Przewodniczący Komisji Strategii Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego; Wiceprzewodniczący Komisji Skarg, Wniosków i Petycji
Piotr Uściński – Poseł na Sejm RP
dr Artur Kosicki – Uniwersytet w Białymstoku, w latach 2018-2024 Marszałek Województwa Podlaskiego
Paweł Kownacki – Wójt Gminy Wieliszew

Ścieżka B:
„Kurczące się miasta, starzejące się społeczeństwo – jak samorząd może odwrócić trendy demograficzne?”

Prelegenci:
dr hab. Rafał Wiśniewski, prof. UKSW – Prodziekan Wydziału Społeczno-Ekonomicznego UKSW, Narodowy Instytut Muzeów
prof. dr hab. Mirosław Grewiński – Rektor Uczelni Korczaka
dr Marcin Zarzecki – Członek Rady Polityki Pieniężnej
Robert Zapotoczny – ekonomista i politolog, były Prezes PFR Portal PPK
dr Iwona Lewandowska-Pierzynka – Prorektor ds. współpracy i rozwoju Akademii Wymiaru Sprawiedliwości

15:30 – 16:00 – Podsumowanie i zakończenie konferencji